«Κλέψιμο» στην παιδική ηλικία

Η έννοια της ιδιοκτησίας κατανοείται δύσκολα από τα μικρά παιδιά. Πώς, λοιπόν, πρέπει να αντιμετωπίσετε το παιδί που παίρνει ξένα πράγματα;

 

Ο Γιαννάκης, 4 ετών, γύρισε μια μέρα από τον παιδικό σταθμό με ένα ρολόι στο χεράκι του, που δεν ήταν δικό του. Όταν το παρατήρησε η μητέρα του, φυσικά τον ρώτησε πού το βρήκε. Το παιδί απάντησε αδιάφορα ότι το βρήκε στο σχολείο. Η Σέβη, η μητέρα του, δεν πείστηκε και συζητώντας λίγο πιο πιεστικά με το παιδί της, ανακάλυψε ότι το ρολόι ανήκε σε ένα άλλο παιδάκι στο σταθμό, από το οποίο ο Γιαννάκης το πήρε χωρίς τη συγκατάθεσή του. Το γεγονός αυτό μπορεί να ανησύχησε τη μητέρα του μικρού όμως σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι μεγαλώνοντας ο μικρός θα γίνει επαγγελματίας κλέφτης!

Αντίθετα, στην προσχολική ηλικία η έννοια της ξένης ιδιοκτησίας δεν είναι κάτι που τα παιδιά κατανοούν, γι’ αυτό και όταν δουν κάτι φανταχτερό ή ενδιαφέρον μπορεί να θελήσουν να το πάρουν χωρίς να ρωτήσουν τον ιδιοκτήτη ή χωρίς να υπολογίσουν τα συναισθήματα του άλλου. Για το λόγο αυτόν είναι σημαντικό οι γονείς να τα βοηθήσουν να κατανοήσουν τις έννοιες του «χαρίζω» και «δανείζομαι», που είναι πιο απλές.

 

Γιατί τα παιδιά κλέβουν;

Τα παιδιά όλων των ηλικιών –από την προσχολική ηλικία μέχρι και την εφηβεία– μπορεί να παρασυρθούν και να κλέψουν για διαφορετικούς λόγους:

  • Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας παίρνουν κάτι που θέλουν χωρίς να καταλάβουν ότι αυτό δεν είναι δικό τους ή ότι κοστίζει κάποια χρήματα και είναι λάθος να το πάρουν χωρίς να πληρώσουν.
  • Τα παιδιά σχολικής ηλικίας, αν και συνήθως γνωρίζουν ότι δεν επιτρέπεται να πάρουν κάτι που δεν είναι δικό τους ή που δεν έχουν πληρώσει, εντούτοις το παίρνουν, γιατί δεν έχουν αυτοέλεγχο.
  • Παιδιά στην προεφηβική και εφηβική ηλικία γνωρίζουν πολύ καλά ότι δεν πρέπει να κλέβουν, όμως μπορεί να το κάνουν γιατί τα ενθουσιάζει σαν πράξη, ή ίσως γιατί τα παρακινούν οι φίλοι τους. Μερικοί έφηβοι μπορεί να πιστεύουν ότι κανείς δεν θα τους καταλάβει. Καθώς στην ηλικία αυτή τα παιδιά αποκτούν περισσότερο έλεγχο της δικής τους ζωής, η κλοπή ίσως είναι γι’ αυτά ένας τρόπος να κάνουν την επανάστασή τους.
  • Στους βαθύτερους λόγους που μπορεί ένα παιδί να κλέβει συστηματικά (συνήθως πρώτης σχολικής ηλικίας και μεγαλύτερο) συγκαταλέγονται το ότι είναι θυμωμένο ή θέλει να τραβήξει την προσοχή των άλλων. Η συμπεριφορά του αυτή μπορεί να εκφράζει προβλήματα που αντιμετωπίζει στο σχολείο, στο σπίτι ή με τους φίλους του. Για άλλα παιδιά η κλοπή μπορεί να είναι μια κραυγή βοήθειας εξαιτίας σωματικής ή ψυχολογικής βίας που υφίστανται στο σπίτι.
  • Σε άλλες περιπτώσεις, τα παιδιά σχολικής ηλικίας και κυρίως οι έφηβοι μπορεί να καταλήγουν στην κλοπή γιατί απλά δεν έχουν τα χρήματα να πληρώσουν αυτό που θέλουν ή χρειάζονται. Για παράδειγμα, μπορεί να κλέψουν αντικείμενα που εκ των πραγμάτων είναι δύσκολο να πληρώσουν.

Τι πρέπει να κάνει ο γονιός;

Καταρχάς δείξτε ψυχραιμία. Η αντίδρασή σας θα πρέπει να είναι ανάλογη με το αν είναι η πρώτη φορά που γίνεται κάτι τέτοιο ή υπάρχουν προηγούμενα παρόμοια περιστατικά που δεν έχουν πέσει στην αντίληψή σας.

  • Δεν χρειάζεται να κάνετε το παιδί προσχολικής ηλικίας να αισθανθεί ένοχο. Αυτό που χρειάζεται είναι κατανοητούς κανόνες. Εξηγήστε του, λοιπόν, ότι το να παίρνουμε τα πράγματα των άλλων χωρίς να τους ρωτάμε δεν είναι σωστό. Ζητήστε του πάντα να ρωτάει σε ποιον ανήκει κάτι και να ζητάει την άδειά του για να το πάρει. Αν, για παράδειγμα, το παιδι σας πάρει από ένα μαγαζί μια καραμέλα, βοηθήστε το να την επιστρέψει και να την πάρει μόνο αν πληρώσει γι’ αυτή. Αν, όμως, την έχει ήδη φάει, προτρέψτε το να ζητήσει συγνώμη από τον καταστηματάρχη και να πληρώσει γι’ αυτή.
  • Στην περίπτωση των παιδιών σχολικής ηλικίας, είναι πολύ σημαντικό να επιστραφεί το κλεμμένο αντικείμενο. Στην ηλικία αυτή, τα παιδιά γνωρίζουν ότι η κλοπή είναι κάτι κακό, όμως ίσως χρειάζονται βοήθεια για να καταλάβουν καλύτερα της συνέπειές της. Η ντροπή που θα νιώσει το παιδί αυτής της ηλικίας, καθώς θα αναγκαστεί να επιστρέψει το κλεμμένο αντικείμενο και να ζητήσει συγνώμη, συνιστά ένα πολύτιμο μάθημα. Μην επιχειρήσετε να τιμωρήσετε το παιδί, πολλώ δε μάλλον σωματικά. Αυτό θα το θυμώσει περισσότερο και μπορεί να το οδηγήσει σε άλλες συμπεριφορές, όπως να επαναλάβει πιο αποφασιστικά την πράξη.

Η ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, τα νήπια, ενώ αντιλαμβάνονται την ιδέα ότι κάτι είναι δικό τους, δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι όταν ένα αντικείμενο δεν είναι δικό τους δεν επιτρέπεται να το πάρουν. Πράγματι το ζήτημα τού τι ανήκει σε ποιον δεν είναι τόσο απλό! Ιδιοκτησία σημαίνει ότι όταν κάτι είναι δικό μας πρέπει να μας ζητήσουν την άδεια για να το χρησιμοποιήσουν και να το δανειστούν. Μάλιστα κάποιοι άνθρωποι μοιράζονται τα πράγματά τους, ενώ κάποιοι άλλοι όχι.

Φανταστείτε, λοιπόν, στον παιδικό σταθμό, όπου όλα τα πράγματα είναι σε κοινή χρήση και ο παιδαγωγός προσπαθεί να πείσει τα παιδιά να μοιράζονται, πόσο εύκολο είναι ένα παιδί να πάρει κάτι που δεν του ανήκει χωρίς να ρωτήσει και χωρίς καμία πρόθεση να κλέψει! Ένα μικρό παιδί, όμως, μπορεί να θελήσει να πάρει κάτι και από το σουπερμάρκετ ή από ένα κατάστημα. Και το ερώτημα είναι γιατί.

 

Η κλοπή είναι κακή πράξη, όμως ένα μικρό παιδί δεν την κατανοεί. Εξηγήστε του, λοιπόν, ότι είναι λάθος να παίρνουμε τα αντικείμενα των άλλων γιατί τους στερούμε κάτι που αγαπούν!

 

Κατασκευή Ιστοσελίδων GIM Greek Internet Marketing